Egzamin teoretyczny, który przeprowadzany jest w formie testu pisemnego składającego się z części zasadniczej i specjalistycznej, polega na udzieleniu prawidłowej odpowiedzi na wybrane systemem losowym zestawy testów. Dla kat. ”C” egzamin teoretyczny obejmuje wyłącznie zakres 18 pytań specjalistycznych i dopuszcza możliwość popełnienia 2 błędów a czas na przeprowadzenie tego egzaminu wynosi 25 min.
Egzamin praktyczny obejmuje zadania egzaminacyjne konieczne do wykonania na placu manewrowym oraz w ruchu drogowym. Dla kat. „C” minimalny czas trwania egzaminu praktycznego w ruchu drogowym nie może być krótszy niż 45 minut i musi obejmować wszystkie zadania egzaminacyjne konieczne do wykonania podczas jazdy w ruchu drogowym ( w Instrukcji Egzaminowania tab. Nr 7) .
Zadania egzaminacyjne konieczne do wykonania na placu manewrowym to:
1. Przygotowanie do jazdy, sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy.
Na wykonanie tego zadania przeznaczono nie więcej niż 5 minut. Jako minimum ustawodawca przyjął, że osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe.
Wykonanie tego zadania obejmuje:
sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego - osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić 2 wybrane losowo elementy;
Tabela nr 4 Instrukcji Egzaminowania do elementów tych zalicza:
- poziom oleju w silniku(wymagane minimum to wskazanie gdzie i przy użyciu jakich przyrządów sprawdza się poziom oleju w pojeździe)
- poziom płynu chłodzącego
- poziom płynu hamulcowego
- poziom płynu w spryskiwaczach (wymagane minimum to wskazanie zbiornika z płynem do spryskiwaczy i po jego otwarciu stwierdzenie obecności płynu)
- działanie sygnału dźwiękowego
- działanie świateł pozycyjnych/postojowych
- działanie świateł mijania
- działanie świateł drogowych
- działanie świateł hamowania "STOP"
- działanie świateł cofania
- działanie świateł kierunkowskazów
- działanie świateł awaryjnych
- działanie świateł przeciwmgłowych tylnych
przygotowanie do jazdy poprzez właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się, czy drzwi pojazdu są zamknięte;
sprawdzenie nadwozia, drzwi, wyjść awaryjnych,wymaganego wyposażenia
2. Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu.
Wykonanie tego zadania obejmuje:
- pozycja początkowa pojazdu określona jest w instrukcji egzaminowania w tabeli 9
- upewnienie się o możliwości jazdy (wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, ocena sytuacji wokół pojazdu),
- płynne ruszenie ((opuszczenie dźwigni hamulca awaryjnego - w przypadku kiedy jest uruchomiony, łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika),
- płynna jazda pasem ruchu do przodu i tyłu
- nieprzejeżdżanie przez linie zewnętrzne
- nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk,
- nienajeżdżanie oraz niepotrącanie pachołków lub tyczek,
- zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa ruchu( w odległości nie większej niż 1 m od linii ograniczającej pas)
Pozostałe zadania do wykonania na placu manewrowym wykonuje się w zestawach określonych w tabeli 3 Instrukcji Egzaminowania. Obowiązuje 6 zestawów a egzamin przeprowadza się w obrębie zestawu wybranego systemem losowym przez pierwszą osobę na liście osób zakwalifikowanych na egzamin:
ZESTAW I
parkowanie skośne
parkowanie prostopadłe wjazd tyłem
ZESTAW II
parkowanie skośne
parkowanie równoległe
ZESTAW III
parkowanie prostopadłe wjazd przodem
zawracanie
ZESTAW IV
parkowanie prostopadłe wjazd przodem
ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu
ZESTAW V
parkowanie równoległe
ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu
ZESTAW VI
parkowanie prostopadłe wjazd tyłem
zawracanie
3. Parkowanie (rodzaj parkowania jest wynikiem losowania),
Zadania, które mogą zostać wylosowane do wykonywane na placu manewrowym:
Parkowanie skośne (wjazd przodem - wyjazd tyłem),
Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem - wyjazd przodem; wjazd przodem - wyjazd tyłem)
Pozycja początkowa pojazdu określona jest w tabeli 10 Instrukcji Egzaminowania
elementy oceniane przez egzaminatora:
- właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy,
- w czasie wykonania zadania: - możliwa jedna korekta toru jazdy,
- pojazd nie może wyjechać poza określony obszar wjazdu
- pojazd nie może naruszyć obrysem linii ograniczających stanowisko
- pozycja końcowa pojazdu na stanowisku - wewnątrz stanowiska
Parkowanie równoległe (wjazd tyłem - wyjazd przodem)
Pozycja początkowa pojazdu określona jest w tabeli 10 Instrukcji Egzaminowania
elementy oceniane przez egzaminatora:
- właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy,
- w czasie wykonania zadania: możliwa jedna korekta toru jazdy,
- pojazd nie może naruszyć linii ograniczających stanowisko (pachołki lub tyczki)
- pojazd nie może najechać na krawężnik
- pozycja końcowa pojazdu na stanowisku: wewnątrz stanowiska
Zawracanie
elementy oceniane przez egzaminatora:
- właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy,
- sposób zawracania: nie więcej niż 3 zmiany kierunku jazdy,
- nie najeżdżanie na krawężniki
- dopuszcza się dotknięcie i dojechanie do krawężnika
Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu.
elementy oceniane przez egzaminatora:
- przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 20 cm,
- silnik nie powinien zgasnąć
- po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciągnięcie hamulca awaryjnego,
- ruszanie do przodu z jednoczesnym zwalnianiem hamulca awaryjnego
- ruszanie zgodnie z techniką kierowania pojazdem
Najczęściej popełniane błędy na placu manewrowym:
- brak wyczucia odległości (kierowcy zatrzymują się bardzo często przekraczając 1m od linii ograniczającej postój)
- brak wyczucia gabarytów samochodu
- niewłaściwe parkowanie: wjazd tyłem-wyjazd przodem
- nie zachowanie obszarów wjazdu
UWAGA!!!
Podczas egzaminu na kat. „C” potrącenie tyczki lub przejechanie linii granicznej nie skutkuje przerwaniem egzaminu.
Zadania egzaminacyjne obowiązkowe do wykonania podczas egzaminu w ruchu drogowym wyszczególnione w Tab. Nr 7 Instrukcji Egzaminowania:
- wjazd na drogę z obiektu przydrożnego,
- jazda drogami dwukierunkowymi jedno i dwujezdniowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruch oraz posiadającymi odcinki proste i łuki a także wzniesienia i spadki wraz z obniżonymi i podwyższonymi wartościami dopuszczalnych prędkości,
- jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu,
- przejazd przez skrzyżowania (równorzędne; ze znakami pierwszeństwa przejazdu:A7 (ustąp pierwszeństwa),B20 („STOP”),D1 (droga z pierwszeństwem),T6a(rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem – droga z pierwszeństwem),T6c (wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem – droga podporządkowana); z sygnalizacją świetlną; o ruchu wokół wyspy; dwupoziomowe),;
- przejazd przez przejścia dla pieszych,
- przejazd przez torowisko tramwajowe oraz obok przystanku tramwajowego
- przejazd obok przystanku autobusowego
- przejazd przez torowisko kolejowe o ile znajduje się nie dalej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania,
- wykonanie manewrów omijania i wymijania,
- zmiana pasa ruchu
- jazda w lewo i w prawo
- zawracanie na skrzyżowaniu
- hamowanie od prędkości co najmniej 50km/godz do zatrzymania w wyznaczonym miejscu ( manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminacyjnego)
- hamowanie awaryjne – nieobowiązkowe
Najczęściej popełniane błędy podczas jazdy w ruchu drogowym:
- brak wyczulenia na znaki drogowe B-18 ( zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej większej niż wartość podana na znaku), B-19 (zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi większej niż wartość podana na znaku) poprzedzane znakiem F-5 ( uprzedzenie o zakazie w odległości wskazanej na znaku) - egzaminator nie ma obowiązku informowania o konieczności respektowania tych znaków
- brak wyczucia możliwości technicznych dużych (powyżej 7,5 tony) samochodów skutkujące np. wjeżdżaniem na krawężniki, nie zmieszczenie się w bramie wjazdowej, trudnością w pokonywaniu zakrętów,
- brak odpowiedniej dynamiki jazdy (zbyt wolno)
UWAGA!!!
Należy zachować szczególną ostrożność podczas wykonywania manewru omijania się pojazdów jadących z przeciwnych kierunków.
NATYCHMIASTOWYM PRZERWANIEM EGZAMINU SKUTKUJĄ NASTĘPUJĄCE BŁĘDY I WYDARZENIA DROGOWE ( Tab. Nr 12 Instrukcji Egzaminowania):
1.Kolizja drogowa
2.Omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu
3.Wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi
4.Nie ustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na oznakowanym przejściu
5.Nie ustąpienie pierwszeństwa przez kierującego pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą zamierza wjechać
6.Nie zatrzymanie pojazdu w celu umożliwienia przejścia przez jezdnię osobie niepełnosprawnej, używającej specjalnego oznaczenia lub osobie o widocznej ograniczonej sprawności poruszania się,
7.Nie ustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas cofania
8.Niezastosowanie się do:
-Sygnałów świetlnych
-Sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym
-Sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego
9. Niezastosowanie się do znaków:
-„zakaz wjazdu”
-„zakaz ruchu w obu kierunkach”
-„zakaz skręcania w lewo”
-„zakaz skręcania w prawo”
-„nakaz jazdy....”
-„linia podwójna ciągła”
10. Nie ustąpienie pierwszeństwa przejazdu:
-Na skrzyżowaniu w sytuacji równorzędnej,
-Na skrzyżowaniu oznaczonym znakami określającymi pierwszeństwo przejazdu,
-Pojazdom szynowym,
-Rowerzystom,
-Podczas zmiany pasa ruchu,
-W razie przecinania się poza skrzyżowaniem kierunków ruchu lub torów jazdy pojazdów poruszających się po tej
samej drodze,
-Podczas włączania się do ruchu,
-Podczas cofania,
11.Naruszenie zakazu zawracania
12. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 20 km/h
13.Nieupewnienie się o możliwości wyprzedzania.
14.Naruszenie zakazu wyprzedzania:
- na przejazdach rowerowych i bezpośrednio przed nimi,
- przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
- na zakrętach oznaczonych znakami ostrzegawczymi,
- na skrzyżowaniach,
- na przejazdach kolejowych i bezpośrednio przed nimi,
- na przejazdach tramwajowych i bezpośrednio przed nimi
15.Niezastosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania,
16.Wyprzedzanie z niewłaściwej strony
Poza tym natychmiastowym przerwaniem egzaminu skutkuje każda interwencja egzaminatora
w proces jazdy taka jak: użycie pedału hamulca lub kierownicy